Yıl 2017, Cilt 10, Sayı 2, Sayfalar 563 - 583 2017-12-30

İtikadi Mezheplerde İlahiyyat ve Nübüvvet Bahislerinin Bütünlüğü Sorunu

Muzaffer Barlak [1]

169 174

Kelam ekolleri tarafından ortaya konulan görüşlerin tutarlı bir bütünlük içinde sunulması gerekir. Buna göre herhangi bir konuda belirtilen kanaat, başka bir konuda ifade edilen kanaat ile uyumlu olmalıdır. Kelam ilminin konu edindiği üç ana başlık olan ilahiyyat, nübüvvet ve semiyyat bahisleri, mezhebî prensipler çerçevesinde ele alınırken bu uyumun ne kadar sağlanabildiği göz önünde bulundurulmalıdır. Çünkü bu durum, ilgili mezhep görüşünün işlevselliği ve kabul edilebilirliğine doğrudan etki etmektedir. Husün-kubuh konusu ilahiyyat bahislerinde yer alan bir alt başlıktır. Nübüvvetin hükmü konusu ise nübüvvet bahislerinde yer alan bir alt başlıktır. Kelam mezheplerinden beklenen, bu konularda ifade edilen görüşlerin birbirlerini tamamlayıcı tarzda ortaya konulmasıdır. Nitekim bu konuların ilki peygamberin işlevini ortaya koyarken ikincisi ise peygamberin gönderilmesinin gerekli olup olmadığı hususunu açığa çıkarmaktadır. Ancak üç büyük kelam mezhebi olan Mutezile, Eş’ariyye ve Mâtüridiyye’nin bu konular arasındaki bağlantıyı gereğince tutarlı bir süreç eşliğinde sunabildiğini ifade etmek güçtür. Bu bağlantıyı da içerecek mahiyette ilgili mezhep görüşlerinin tutarsızlıklarının veya uyumsuzluklarının giderilmesi suretiyle ilgili konularda güncel bir bakışın geliştirilmesi gerekli görülmektedir. Bu güncel bakışta ortaya konulacak olan ilah tasavvuru, Allah’ın ilkeli bir varlık olduğu düşüncesine dayanmalıdır.

Anahtar Kelimeler: İlahiyyat, Nübüvvet, Mümkün, Vacip, İlke
  • Abdülcebbâr, el-Kâdî Ebû’l-Hasan. el-Muğnî fî Ebvâbi’t-Tevhîd ve’l-Adl. nşr. Hudr Muhammed Nebha. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiye, 2012.
  • Bağdâdî, Ebû Mansûr Abdülkâhir b. Tâhir b. Muhammed et-Temîmî. Şerhu’l-Usûli’l-Hamse, thk. Abdülkerim Osman. Kahire: Mektebetü Vehbe, 1996.
  • Bağdâdî, Ebû Mansûr Abdülkâhir b. Tâhir b. Muhammed et-Temîmî. “el-Muhtasar fî Usûli’d-Dîn”-Rasâilu’l-Adl ve’t-Tevhîd, thk. Muhammed Imâra. Kahire ve Beyrut: Dâru’ş-Şurûk, 1988.
  • Bağdâdî, Ebû Mansûr Abdülkâhir b. Tâhir b. Muhammed et-Temîmî. Kitâbü Usûli'd-Dîn. İstanbul: Matbaatu'd-Devlet, 1346/1928.
  • Bâkıllânî, el-Kâdî Ebî Bekr Muhammed b. et-Tayyib. Kitâbü Temhîdü’l-Evâil ve Telhîsü’d-Delâil. nşr. İmadüddin Ahmed Haydar. Beyrut: Müessesetü’l- Kütübü’s-Sekâfiyye, 1987.
  • Cüveynî, İmâmü’l-Harameyn. el-İnsâf fîmâ Yecibü İ’tikâdühü ve lâ Yecûzü’l-Cehlü bihî. nşr. Mektebetü’l-Ezheriyyetü li’t-Türâs. yy.: Dâru’t-Tevfîkın’n-Nemûzeciyye, 2000.
  • Cüveynî, İmâmü’l-Harameyn. el-Burhân fî Usûli’l-Fıkh, Kahire: Dâru’l-Ensâr, t.y.
  • Eş’ari, Ebû’l-Hasan. Kitâbu’l-Luma’ Fi’r-Reddi alâ Ehli’z-Zeyğ ve’l-Bida’. Kahire: Mektebetü’l-Hanci, 1955.
  • Gazzali, Ebû Hâmid. el-İktisad fi’l-İ’tikad. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1983.
  • Glynn, Patrick. God: The Evidence, The Reconciliation of Faith and Reason in a Postsecular World. California: Prima Publishing, 1997.
  • İbn Fûrek, Ebû Bekr Muhammed b. El-Hasan. Mücerradü Makâlâti’ş-Şeyh Ebî’l-Hasan el-Eş’arî. thk. Daniel Gımaret. Beyrut: Dâru’l-Maşrık, 1987.
  • Margenau, Henry ve Roy Abraham Vargesse. Cosmos, Bios, Theos. California and La Salle, Illionis: Open Court Publishing, 1992.
  • Mâtüridî, Ebû Mansûr Muhammed b. Muhammed b. Mahmud. Kitâbu’t-Tevhîd. Ankara: TDV Yayınları, 2003.
  • Paine, Thomas. The Age of Reason. Londan: Free Thought Publishing Company, 1880.
  • Pezdevî, Ebû’l-Yüsr Muhammed b. Muhammed b. Abdilkerim. Kitâbu Usûli’d-Dîn. Kahire: Darü İhyai’l Kütübi’l-Arabi, 1963.
  • Sâbûnî, Nûreddin. el-Bidaye fi Usuli’d-Din. Dımaşk: yny, 1979.
Konular Dini Araştırmalar
Yayımlanma Tarihi Güz 2017
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Muzaffer Barlak (Sorumlu Yazar)
E-posta: muzaffer_barlak@hotmail.com
Kurum: Sinop Üniversitesi
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { emakalat364272, journal = {e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi}, issn = {}, address = {Ahmet İshak DEMİR}, year = {2017}, volume = {10}, pages = {563 - 583}, doi = {10.18403/emakalat.364272}, title = {İtikadi Mezheplerde İlahiyyat ve Nübüvvet Bahislerinin Bütünlüğü Sorunu}, key = {cite}, author = {Barlak, Muzaffer} }
APA Barlak, M . (2017). İtikadi Mezheplerde İlahiyyat ve Nübüvvet Bahislerinin Bütünlüğü Sorunu. e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, 10 (2), 563-583. DOI: 10.18403/emakalat.364272
MLA Barlak, M . "İtikadi Mezheplerde İlahiyyat ve Nübüvvet Bahislerinin Bütünlüğü Sorunu". e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi 10 (2017): 563-583 <http://www.emakalat.com/issue/33476/364272>
Chicago Barlak, M . "İtikadi Mezheplerde İlahiyyat ve Nübüvvet Bahislerinin Bütünlüğü Sorunu". e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi 10 (2017): 563-583
RIS TY - JOUR T1 - İtikadi Mezheplerde İlahiyyat ve Nübüvvet Bahislerinin Bütünlüğü Sorunu AU - Muzaffer Barlak Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.18403/emakalat.364272 DO - 10.18403/emakalat.364272 T2 - e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 563 EP - 583 VL - 10 IS - 2 SN - -1309-5803 M3 - doi: 10.18403/emakalat.364272 UR - http://dx.doi.org/10.18403/emakalat.364272 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi İtikadi Mezheplerde İlahiyyat ve Nübüvvet Bahislerinin Bütünlüğü Sorunu %A Muzaffer Barlak %T İtikadi Mezheplerde İlahiyyat ve Nübüvvet Bahislerinin Bütünlüğü Sorunu %D 2017 %J e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi %P -1309-5803 %V 10 %N 2 %R doi: 10.18403/emakalat.364272 %U 10.18403/emakalat.364272