Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Books of Imām Bukhārī In Terms of The Source to Sunan At-Tirmidhī (Takhrīj And Evaluation)

Yıl 2018, Sayı: 11, 447 - 468, 27.12.2018
https://doi.org/10.18498/amauifd.504008

Öz

Imām Tirmidhī
narrates hadiths and opinions from Imām Bukhārī in his Sunan. There are 39
hadiths In Sunan at-Tirmidhī that Tirmidhī directly narrated from Bukhārī and 5
hadith that he said was narrated by Bukhārī. These hadiths constitute
approximately %1 of the 3956 hadiths in Sunan at-Tirmidhī. As a result of the
scanning of the related hadiths in the books of Bukhārī that reaching to today,
it was determined that 31 of them were partially or completely contained in
these books and 13 of them were not included in these books.
20 of these 31 narrations are in exactly,
11 are in part in these books.
When partially or completely overlapping narratives are
evaluated together, It is seen that 18 of the 31 narrations in Sunan at-Tirmidhī
are compatible with at-Tārīkh al-kabīr, 11 narrations are compatible with
al-Jāmi
ʿ a-aī, 4 narrations are compatible with al-Adab
al-mufrad, 3 narrations are compatible with Khalq af
ʿāl al-ʿıbād and 3 narrations are compatible with
at-Tārīkh al-avsat.
As
it is understood, Tirmidhī has often used his preference in favor of narrations
that cannot enter a
l-Jāmiʿ a-aī. Since
some of the books that are likely to contain these narrations preferred by Tirmidhī
do not reach the present day, we cannot directly determine whether many of the
narrations quoted by Tirmidhī from Bukhārī are included in those books and
therefore whether or not Bukhārī prefers to narrate them in his books.

Kaynakça

  • Ahmed b. Hanbel. el-Müsned. 50 Cilt. Beyrût: Müessesetü’r-risâle, 2001.
  • Aʿzamî, M. Mustafa. “el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 6: 368-372. Ankara: TDV Yayınları, 1992.
  • Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl. el-Câmiʿu’ṣ-sahîh. Kâhire: Dârü'l-hadîs, 2011.
  • Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl. eḍ-Ḍuʿafâu’s-ṣaġîr. Beyrût: Dârü’l-ma’rife, 1986.
  • Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl. el-Edebü’l-müfred. Riyâd: Mektebetü’l-meârif, 1998.
  • Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl. Ḫalḳu efʿâli’l-ʿibâd. Riyâd: Mektebetü’l-meârif, ts.
  • Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl. el-Ḳırâetu ḥalfe’l-imâm. Pâkistan: el-Mektebetü’s-selfiyye, 1980.
  • Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl. el-Künâ. Dekkan: Dârü’l-meârifi’l-Osmâniyye, ts.
  • Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl. Refʿu’l-yedeyn fi’ṣ-ṣalât. Beyrût: Dâru İbn Hazm, 1996.
  • Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl. et-Târîḫü’ṣ-ṣaġîr. 2 Cilt. Kâhire: Dârü’t-türâs, 1977.
  • Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl. et-Târîḫü’l-kebîr. 9 Cilt. Dekkan: Dârü’l-meârifi’l-Osmâniyye, ts.
  • Ca’d, Enes. “el-Mesâilü’lletî ḫâlefe fîhi’-t-Tirmizî şeyḫahû el-Buḫârî”. Kilis 7 Aralık Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2/2 (2015/1): 151-176.
  • Ca’d, Enes. “Tirmîzî’nin Sünen’inde Buharî ve Ebû Zur'a’nın İhtilafları = Differences Between Bukhari and Abu Zur'a in Tirmidhi’s Sunan = İhtilafü’l-Buharî ve Ebî Zür'a fî Süneni’t-Tirmizi”. Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 20/1 (2016): 245-266.
  • Çakan, İ. Lütfü. “el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 7: 129-132. Ankara: TDV Yayınları, 1993.
  • Dahîl, Yûsuf b. Muhammed. Suâlâtü’t-Tirmizî li’l-Buḫârî ḥavle eḥâdîs fî Câmiʿi’t-Tirmizî. Medîne: el-Câmiatü’l-İslâmiyye, 2003.
  • Dârekutnî, Ali b. Ömer. Sünenü’d-Dâreḳutnî. 5 Cilt. Beyrût: Müessesetü’r-risâle, 2004.
  • Dârimî, Abdullâh b. Abdurrahmân. Sünenü’d-Dârimî. 4 Cilt. Suûdî Arabistan: Dârü’l-muğnî, 2000.
  • Ebû Bekr Muhammed b. İsmâîl. el-Muʿlim bi-şuyûḫi’l-Buḫârî ve Müslim. Beyrût: Dârü’l-kütübi’l-ilmiyye, ts.
  • Ebû Dâvûd et-Tayâlisî. el-Müsned. 4 Cilt. Mısır: Dârü Hicr, 1999.
  • Ebû Ya’lâ, Ahmed b. Ali. el-Müsned. 13 Cilt. Dımaşk: Dârü’l-me’mûn, 1984.
  • Itr, Nûreddin. el-İmâm et-Tirmizî ve’l-müvâzenetü beyne câmiʿihî ve beyne’ṣ-ṣaḥîḥayn. by.: Matbaatü lecneti’-t-te’lîf ve’t-terceme ve’n-neşr, 1970.
  • İbn Ebî Şeybe, Abdullâh b. Muhammed. el-Muṣannef. 7 Cilt. Riyâd: Mektebetü’r-rüşd, 1409.
  • İbn Ebî Şeybe, Abdullâh b. Muhammed. el-Müsned. 2 Cilt. Riyâd: Dârü’l-vatan, 1997.
  • İbn Hacer el-Asḳalânî. Taḳrîbü’t-Tehzîb. Kâhire: Dârü’l-ʿâsime, ts.
  • İbn Hacer el-Asḳalânî. Fetḥü’l-Bârî Şerḥu Saḥîḥi’l-Buḫârî. 13 Cilt. Beyrût: Dârü’l-ma’rife, 1379.
  • İbn Mâce, Muhammed b. Yezîd. es-Sünen. 2 Cilt. Kâhire: Dârü ihyâi’l-kütübi’l-Arabî, ts.
  • İbn Zenceveyh, Humeyd b. Mahled. el-Emvâl. Suûdî Arabistan: Merkezü’l-Melik Faysal, 1986.
  • Ma’mer b. Râşid. el-Câmiʿ (Muṣannef’in sonunda). 11 Cilt. Beyrût: el-Mektebü’l-İslâmî, 1403.
  • Martı, Huriye. “Tirmizî’nin Zevâidi ve Sıhhat Analizi: –Kütüb-i Sitte Merkezli Bir Mukayese–”. Hadîs Tetkikleri Dergisi 7/2 (2009): 7-17.
  • Mübârekpûrî, Muhammed Abdurrahmân b. Abdürrrahîm. Tuḥfetü’l-aḥvezî şerḥu Câmiʿi’t-Tirmizî. Beyrût: Dârü’l-kütübi’l-ilmiyye, ts.
  • Nesâî, Ahmed b. Şuayb. es-Sünenü’l-Kübrâ. 12 Cilt. Beyrût: Müessesetü’r-risâle, 2001.
  • San’ânî, Abdurrezzâk b. Hemmâm. el-Muṣannef. Beyrût: el-Mektebetü’l-İslâmî, 1403.
  • Sofuoğlu, Cemal. “Zayıf ve Mevzu Hadîsler Açısından Tirmizî’nin Süneni Üzerine Bir İnceleme”. Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6 (1989): 43-87.
  • Taberânî, Süleymân b. Ahmed. el-Muʿcemü’l-evsat. 10 Cilt. Kâhire: Dârü’l-Harameyn, ts.
  • Taberânî, Süleymân b. Ahmed. el-Muʿcemü’l-kebîr. 25 Cilt. Kâhire: Mektebetü İbn Teymiyye, 1994.
  • Tahâvî, Ebû Ca’fer Ahmed b. Muhammed. Şerḥu müşkili’l-âsâr. 16 Cilt. Beyrût: Müessesetü’r-risâle, 1994.
  • Tirmizî, Ebû Îsâ Muhammed b. Îsâ b. Sevre. el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ (Sünenü’t-Tirmizî). 5 Cilt. Mısır: Mektebetü Mustafâ el-Bâb el-Halebî, ts.

Sünenü’t-Tirmizî’ye Kaynaklık Bakımından İmâm Buhârî’nin Eserleri (Tahrîc ve Değerlendirme)

Yıl 2018, Sayı: 11, 447 - 468, 27.12.2018
https://doi.org/10.18498/amauifd.504008

Öz

İmam Tirmizî,
Sünen’inde İmâm Buhârî’den hadîsler ve görüşler rivâyet etmektedir. Sünenü’t-Tirmi
î’de, Tirmizî’nin doğrudan Buhârî’den rivâyet ettiği 39 ve Buhârî tarafından da rivâyet edildiğini belirttiği 5 hadîs
bulunmaktadır. Bu hadîsler Sünenü’t-Tirmi
î’deki 3956 hadîsin yaklaşık %1’ine tekabül etmektedir. İlgili hadîslerin
Buhârî’nin günümüze ulaşan eserlerinde taranması sonucunda, 31 tanesinin kısmen
veya tamamen bu eserlerde yer aldığı, 13 tanesinin ise bu eserlerde bulunmadığı
tespit edilmiştir. Bu 31 rivâyetin 20 tanesi tam olarak, 11 tanesi ise kısmen
bu eserlerde yer almaktadır. Kısmen veya tamamen örtüşen rivâyetler bir arada
değerlendirildiğinde Sünenü’t-Tirmi
î’deki 31 rivâyetten 18 tanesinin et-Târîu’l-kebîr’le, 11 tanesinin el-Câmiʿu’s-aî’le, 4 tanesinin el-Edebü’l-müfred’le,
3 tanesinin Halku ef
ʿâli’l-ʿibâd’la ve 3 tanesinin de et-Târîu’-aġîr’le uyumlu olduğu görülmektedir. Anlaşıldığı üzere Tirmizî
tercihini genellikle el-Câmi
ʿu’-aî kitabına giremeyen
rivâyetlerden yana kullanmıştır. Tirmizî’nin tercih ettiği bu
rivâyetleri içermesi muhtemel kitapların bir kısmı günümüze ulaşamadığı için
Tirmizî’nin Buhârî’den naklettiği rivâyetlerin birçoğunun o eserlerde yer alıp
almadığını, dolayısıyla Buhârî’nin o rivâyetleri kitaplarında rivâyet etmeyi
tercih edip etmediğini doğrudan tespit etme imkânımız bulunmamaktadır.

Kaynakça

  • Ahmed b. Hanbel. el-Müsned. 50 Cilt. Beyrût: Müessesetü’r-risâle, 2001.
  • Aʿzamî, M. Mustafa. “el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 6: 368-372. Ankara: TDV Yayınları, 1992.
  • Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl. el-Câmiʿu’ṣ-sahîh. Kâhire: Dârü'l-hadîs, 2011.
  • Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl. eḍ-Ḍuʿafâu’s-ṣaġîr. Beyrût: Dârü’l-ma’rife, 1986.
  • Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl. el-Edebü’l-müfred. Riyâd: Mektebetü’l-meârif, 1998.
  • Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl. Ḫalḳu efʿâli’l-ʿibâd. Riyâd: Mektebetü’l-meârif, ts.
  • Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl. el-Ḳırâetu ḥalfe’l-imâm. Pâkistan: el-Mektebetü’s-selfiyye, 1980.
  • Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl. el-Künâ. Dekkan: Dârü’l-meârifi’l-Osmâniyye, ts.
  • Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl. Refʿu’l-yedeyn fi’ṣ-ṣalât. Beyrût: Dâru İbn Hazm, 1996.
  • Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl. et-Târîḫü’ṣ-ṣaġîr. 2 Cilt. Kâhire: Dârü’t-türâs, 1977.
  • Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl. et-Târîḫü’l-kebîr. 9 Cilt. Dekkan: Dârü’l-meârifi’l-Osmâniyye, ts.
  • Ca’d, Enes. “el-Mesâilü’lletî ḫâlefe fîhi’-t-Tirmizî şeyḫahû el-Buḫârî”. Kilis 7 Aralık Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2/2 (2015/1): 151-176.
  • Ca’d, Enes. “Tirmîzî’nin Sünen’inde Buharî ve Ebû Zur'a’nın İhtilafları = Differences Between Bukhari and Abu Zur'a in Tirmidhi’s Sunan = İhtilafü’l-Buharî ve Ebî Zür'a fî Süneni’t-Tirmizi”. Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 20/1 (2016): 245-266.
  • Çakan, İ. Lütfü. “el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 7: 129-132. Ankara: TDV Yayınları, 1993.
  • Dahîl, Yûsuf b. Muhammed. Suâlâtü’t-Tirmizî li’l-Buḫârî ḥavle eḥâdîs fî Câmiʿi’t-Tirmizî. Medîne: el-Câmiatü’l-İslâmiyye, 2003.
  • Dârekutnî, Ali b. Ömer. Sünenü’d-Dâreḳutnî. 5 Cilt. Beyrût: Müessesetü’r-risâle, 2004.
  • Dârimî, Abdullâh b. Abdurrahmân. Sünenü’d-Dârimî. 4 Cilt. Suûdî Arabistan: Dârü’l-muğnî, 2000.
  • Ebû Bekr Muhammed b. İsmâîl. el-Muʿlim bi-şuyûḫi’l-Buḫârî ve Müslim. Beyrût: Dârü’l-kütübi’l-ilmiyye, ts.
  • Ebû Dâvûd et-Tayâlisî. el-Müsned. 4 Cilt. Mısır: Dârü Hicr, 1999.
  • Ebû Ya’lâ, Ahmed b. Ali. el-Müsned. 13 Cilt. Dımaşk: Dârü’l-me’mûn, 1984.
  • Itr, Nûreddin. el-İmâm et-Tirmizî ve’l-müvâzenetü beyne câmiʿihî ve beyne’ṣ-ṣaḥîḥayn. by.: Matbaatü lecneti’-t-te’lîf ve’t-terceme ve’n-neşr, 1970.
  • İbn Ebî Şeybe, Abdullâh b. Muhammed. el-Muṣannef. 7 Cilt. Riyâd: Mektebetü’r-rüşd, 1409.
  • İbn Ebî Şeybe, Abdullâh b. Muhammed. el-Müsned. 2 Cilt. Riyâd: Dârü’l-vatan, 1997.
  • İbn Hacer el-Asḳalânî. Taḳrîbü’t-Tehzîb. Kâhire: Dârü’l-ʿâsime, ts.
  • İbn Hacer el-Asḳalânî. Fetḥü’l-Bârî Şerḥu Saḥîḥi’l-Buḫârî. 13 Cilt. Beyrût: Dârü’l-ma’rife, 1379.
  • İbn Mâce, Muhammed b. Yezîd. es-Sünen. 2 Cilt. Kâhire: Dârü ihyâi’l-kütübi’l-Arabî, ts.
  • İbn Zenceveyh, Humeyd b. Mahled. el-Emvâl. Suûdî Arabistan: Merkezü’l-Melik Faysal, 1986.
  • Ma’mer b. Râşid. el-Câmiʿ (Muṣannef’in sonunda). 11 Cilt. Beyrût: el-Mektebü’l-İslâmî, 1403.
  • Martı, Huriye. “Tirmizî’nin Zevâidi ve Sıhhat Analizi: –Kütüb-i Sitte Merkezli Bir Mukayese–”. Hadîs Tetkikleri Dergisi 7/2 (2009): 7-17.
  • Mübârekpûrî, Muhammed Abdurrahmân b. Abdürrrahîm. Tuḥfetü’l-aḥvezî şerḥu Câmiʿi’t-Tirmizî. Beyrût: Dârü’l-kütübi’l-ilmiyye, ts.
  • Nesâî, Ahmed b. Şuayb. es-Sünenü’l-Kübrâ. 12 Cilt. Beyrût: Müessesetü’r-risâle, 2001.
  • San’ânî, Abdurrezzâk b. Hemmâm. el-Muṣannef. Beyrût: el-Mektebetü’l-İslâmî, 1403.
  • Sofuoğlu, Cemal. “Zayıf ve Mevzu Hadîsler Açısından Tirmizî’nin Süneni Üzerine Bir İnceleme”. Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6 (1989): 43-87.
  • Taberânî, Süleymân b. Ahmed. el-Muʿcemü’l-evsat. 10 Cilt. Kâhire: Dârü’l-Harameyn, ts.
  • Taberânî, Süleymân b. Ahmed. el-Muʿcemü’l-kebîr. 25 Cilt. Kâhire: Mektebetü İbn Teymiyye, 1994.
  • Tahâvî, Ebû Ca’fer Ahmed b. Muhammed. Şerḥu müşkili’l-âsâr. 16 Cilt. Beyrût: Müessesetü’r-risâle, 1994.
  • Tirmizî, Ebû Îsâ Muhammed b. Îsâ b. Sevre. el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ (Sünenü’t-Tirmizî). 5 Cilt. Mısır: Mektebetü Mustafâ el-Bâb el-Halebî, ts.
Toplam 37 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Üzeyir Durmuş 0000-0003-1776-6160

Yayımlanma Tarihi 27 Aralık 2018
Yayımlandığı Sayı Yıl 2018 Sayı: 11

Kaynak Göster

APA Durmuş, Ü. (2018). Sünenü’t-Tirmizî’ye Kaynaklık Bakımından İmâm Buhârî’nin Eserleri (Tahrîc ve Değerlendirme). Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi(11), 447-468. https://doi.org/10.18498/amauifd.504008
AMA Durmuş Ü. Sünenü’t-Tirmizî’ye Kaynaklık Bakımından İmâm Buhârî’nin Eserleri (Tahrîc ve Değerlendirme). Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. Aralık 2018;(11):447-468. doi:10.18498/amauifd.504008
Chicago Durmuş, Üzeyir. “Sünenü’t-Tirmizî’ye Kaynaklık Bakımından İmâm Buhârî’nin Eserleri (Tahrîc Ve Değerlendirme)”. Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy. 11 (Aralık 2018): 447-68. https://doi.org/10.18498/amauifd.504008.
EndNote Durmuş Ü (01 Aralık 2018) Sünenü’t-Tirmizî’ye Kaynaklık Bakımından İmâm Buhârî’nin Eserleri (Tahrîc ve Değerlendirme). Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 11 447–468.
IEEE Ü. Durmuş, “Sünenü’t-Tirmizî’ye Kaynaklık Bakımından İmâm Buhârî’nin Eserleri (Tahrîc ve Değerlendirme)”, Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy. 11, ss. 447–468, Aralık 2018, doi: 10.18498/amauifd.504008.
ISNAD Durmuş, Üzeyir. “Sünenü’t-Tirmizî’ye Kaynaklık Bakımından İmâm Buhârî’nin Eserleri (Tahrîc Ve Değerlendirme)”. Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 11 (Aralık 2018), 447-468. https://doi.org/10.18498/amauifd.504008.
JAMA Durmuş Ü. Sünenü’t-Tirmizî’ye Kaynaklık Bakımından İmâm Buhârî’nin Eserleri (Tahrîc ve Değerlendirme). Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2018;:447–468.
MLA Durmuş, Üzeyir. “Sünenü’t-Tirmizî’ye Kaynaklık Bakımından İmâm Buhârî’nin Eserleri (Tahrîc Ve Değerlendirme)”. Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy. 11, 2018, ss. 447-68, doi:10.18498/amauifd.504008.
Vancouver Durmuş Ü. Sünenü’t-Tirmizî’ye Kaynaklık Bakımından İmâm Buhârî’nin Eserleri (Tahrîc ve Değerlendirme). Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2018(11):447-68.